Νεότεροι χρόνοι
οχυρού της Χριστιανικής Ευρώπης στην ανατολική
Μεσόγειο. Ο Χάνδακας άντεξε σε μια σκληρή πολιορκία που κράτησε 21
ολόκληρα χρόνια. Το χριστιανικό όμως στοιχείο και ειδικότερα οι
κάτοικοι του Χάνδακα πλήρωσαν το βαρύ τίμημα της πολιορκίας σε
ανθρώπινες ζωές και υλικές καταστροφές. Ο Γάλλος περιηγητής Tournefor
που τον επισκέπτεται 30 χρόνια αργότερα τον χαρακτηρίζει «λείψανο πόλης».
Με την κατάκτηση του Χάνδακα η Τουρκία πέτυχε τους σκοπούς της, που ήταν
η γεωγραφική και οικονομική ενότητα της αυτοκρατορίας στο χώρο της
ανατολικής Μεσογείου. Έτσι ολόκληρος σχεδόν ο χώρος - χερσαίος και
νησιωτικός - εντάχθηκε στον κορμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, για να
γίνει και η Κρήτη μια από τις επαρχίες της. Η κακοδιαχείριση, οι
αυθαιρεσίες, οι φορολογικές επιβαρύνσεις και οι αγγαρείες, αποτελούσαν
μια συνηθισμένη τουρκική τακτική. Από τα πρώιμα ως τα τελευταία χρόνια
της τουρκοκρατίας σημειώνονται πολλές εξεγέρσεις για την αποτίναξη του
τουρκικού ζυγού με το δυναστικό του χαρακτήρα.
Το Νοέμβριο του 1898 φεύγει από το νησί και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης, ενώ τον
επόμενο μήνα αποβιβάζεται στη Σούδα ο Ύπατος αρμοστής Πρίγκιπας Γεώργιος
και εγκαθιδρύεται έτσι η Κρητική Πολιτεία υπό την «υψηλή προστασία» της
Αγγλίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Ρωσίας έως το 1913, οπότε επιτυγχάνεται η
ένωση με την Ελλάδα.Στα γεγονότα της νεότερης ιστορίας εντάσσεται η επική Μάχη της Κρήτης, που κατέχει πρωτεύουσα θέση στις συγκλονιστικές εξελίξεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η στρατηγικής σημασίας θέση της Κρήτης και η κατάληψη της άλλης Ελλάδας εξασφάλιζε τη σταθεροποίηση της γερμανικής αεροπορικής κυριαρχίας στη Μεσόγειο, διευκολύνοντας παράλληλα τα παραπέρα στρατιωτικά τους σχέδια. Δεν μπορούσε λοιπόν να παραμείνει η Κρήτη ως κάρφος οφθαλμού στη Μεσόγειο. Το επίλεκτο σώμα των Γερμανών αλεξιπτωτιστών με σημαντικές απώλειες κατορθώνει και καταλαμβάνει την Κρήτη. Το Ηράκλειο, που βρίσκεται στη δίνη του πολέμου, ανθίσταται σθεναρά. Το αεροδρόμιό του καταλήφθηκε μόνο μετά την απόσυρση της αγγλικής φρουράς που είχε αναλάβει την υπεράσπισή του και αφού το Μάλεμε είχε καταληφθεί.
Ως
σημαντικά πολεμικά γεγονότα που σημειώθηκαν στο
νομό Ηρακλείου, με
παγκόσμιο μάλιστα αντίκτυπο, ήταν η ανατίναξη του αεροδρομίου Ηρακλείου
τον Ιούνιο του 1942, η απαγωγή του Γερμανού Στρατηγού Καρλ Κράιπε τον
Απρίλιο του 1944 και η συγκρότηση των πρώτων ένοπλων αντιστασιακών
οργανώσεων της Κρήτης ταυτόχρονα σχεδόν με την κατάληψή της. Στη βίλλα
Αριάδνη τέλος στην Κνωσό υπογράφτηκε η τοπική συνθηκολόγηση μεταξύ των
εμπόλεμων στις 9 Μαΐου 1945.





